Khái niệm và phân loại hiệu quả đầu tư xây dựng

* Khái niệm: Hiệu quả đầu tư xây dựng là tổng hợp các lợi ích vè kinh tế, kỹ thuật, xã hội, môi trường, an ninh quốc phòng do đầu tư tạo ra. Các lợi ích này được xác định trong mối quan hệ so sánh giữa các kết quả đầu tạo ra và chi phí bỏ ra để đạt được kết quả đó.

* Phân loại hiệu quả đầu tư xây dựng:

  1. Hiệu quả về mặt định tính: Chỉ rõ nó thuộc hiệu quả gì, tính chất hiệu quả là gì. Theo quan điểm này, hiệu qả định tính của dự án phân loại như sau:

  – Theo tính chất thể hiện bản chất của hiệu quả:

     + Hiệu quả về mặt kinh tế: là lợi ích kinh tế do đầu tư tạo ra (lợi nhuận mang lại, tăng các khoản nộp ngân sách do dự án tạo ra,…)

     + Hiệu quả về mặt kỹ thuật: Trình độ kỹ thuật tăng lên do đầu tư tạo ra.

     + Hiệu quả về mặt xã hội: Thể hiện nâng cao về mức sống nhân dân, phát triển giáo dục, y tế, bảo vệ môi trường…

     +Hiệu quả về an ninh quốc phòng.

  – Theo quan điểm lợi ích, hiệu quả phân thành:

     + Hiệu quả của doanh nghiệp

     + Hiệu quả đem lại cho nhà nước và cộng đồng.

  – Theo phạm vi tác động hiệu quả:

     + Hiệu quả toàn cục, tổng thể

     + Hiệu quả cục bộ, bộ phận.

  – Theo thời gian:

     + Hiệu quả ngắn hạn, hiệu quả trước mắt.

     + Hiệu quả dài hạn, lâu dài.

  1. Phân loại hiệu quả về mặt định lượng: Chỉ rõ độ lớn của hiệu quả là bao nhiêu. Theo quan điểm này, hiệu quả định lượng của dự án phân loại như sau:

  – Theo cách tính toán trị số hiệu quả

     + Hiệu quả tính theo số tuyệt đối (lợi nhuận thu được, mức đóng góp vào ngân sách hàng năm…)

     + Hiệu quả tính theo số tương đối (mức doanh lợi của đồng vốn, suất thu lợi nội tại, tỷ số thu chi…)

  – Theo thời gian tính toán của trị số hiệu quả:

     + Hiệu quả tính toán cho một thời đoạn niên lịch (năm, quý, tháng…)

     + Hiệu quả tính cho một đời dự án (thời gian nhiều năm)

  – Theo khả năng có thể tính toán thành số lượng

     + Hiệu quả có thể tính toán thành số lượng: Lợi nhuận, các khoản đóng góp

     + Hiệu quả khó có thể tính toán thành số lượng: Hiệu quả về mặt xã hội, thẫm mỹ, hiệu quả y tế, giáo dục…

  – Theo mức đạt yêu cầu của hiệu quả:

     + Hiệu quả chưa đạt yêu cầu: Là hiệu quả nhỏ hơn trị số hiệu quả định mức (ngưỡng hiệu quả). Trường hợp này còn gọi là “không đáng giá” và không nên đầu tư vào dự án.

     + Hiệu quả đạt bằng định mức yêu cầu, tức là hiệu quả đatk được bằng trị số hiệu quả định mức. Trường hợp này gọi là “đáng giá” và nên đầu tư vào dự án.

     + Hiệu quả đạt lớn hơn định mức yêu cầu, tức là hiệu quả đạt được lớn hơn trị số hiệu quả định mức. Trường hợp này gọi là “đáng giá” và nên đàu tư vào dự án.